02/02/2025
Blockchain texnologiyası, son illərdə bir çox sənayeni dəyişdirərək, xüsusən də musiqi sənayesini öz təsiri altına alıb. Bu texnologiyanın təklif etdiyi mərkəzsizləşmiş və şəffaf sistemlər, musiqi istehsalçıları, müğənnilər, prodüserlər və dinləyicilər üçün yeni imkanlar yaradır. Musiqi sənayesində blockchain texnologiyasının istifadəsi, musiqiçilərə müəllif hüquqları üzərində daha çox nəzarət imkanı tanıyır və eyni zamanda ödəniş proseslərini daha sürətli və ədalətli edir.
Musiqi sənayesi uzun müddətdir ki, müəllif hüquqları və ödəniş sistemləri ilə bağlı problemlərlə üzləşir. Ənənəvi sistemlərdə, musiqi əsərlərinin gəlirinin əksəriyyəti menecerlər, prodüserlər və musiqi platformaları tərəfindən alınır, bu da bir çox müğənni və bəstəkarı haqsız ödənişlərdən əziyyət çəkdirir. Blockchain texnologiyası bu problemi aradan qaldırmaq üçün şəffaf və izlənə bilən bir sistem təklif edir.
Blockchain, musiqi əsərinin hər bir mərhələsini izləməyə imkan verir. Hər bir musiqi parçasının yaratdığı gəlir və ödənişlər, blockchain şəbəkəsində qeyd olunur, bu da bütün iştirakçılara (bəstəkar, ifaçı, prodüser və s.) hər hansı bir gecikmə və ya yanlışlıq olmadan, ədalətli şəkildə ödəniş almasını təmin edir. Şəffaflıq və izləmə funksiyası həm də müəllif hüquqlarını qorumağa kömək edir.
Blockchain texnologiyasının bir başqa əhəmiyyətli tətbiqi isə NFT (Non-Fungible Token) sistemindədir. NFT-lər, musiqiçilərin öz əsərlərini unikal və rəqəmsal şəkildə satmalarına imkan verir. Bir musiqi əsəri, alıcıya yalnız həmin unikal versiyanın sahibi olma imkanı təqdim edərək, musiqiçinin gəlirini artırır. Bu, həmçinin musiqiçilərə öz işlərini birbaşa pərəstişkarlarına təqdim etmə şansı yaradır və sənət əsərlərinin qiymətini tənzimləməyə kömək edir.
Misal üçün, bəzi müğənnilər və bəstəkarlar, öz albomlarını və ya xüsusi musiqi parçalarını NFT şəklində satmağa başlayıblar. Bu yanaşma, musiqiçilərə yeni gəlir mənbələri yaratmağa imkan verir və onların ən yaxın pərəstişkarları ilə birbaşa əlaqə qurmalarına şərait yaradır.
Blockchain texnologiyası, həmçinin musiqiçilər üçün avtomatlaşdırılmış ödəniş sistemləri təqdim edir. Smart müqavilələr, bir musiqi əsərinin satışından əldə olunan gəliri anında və avtomatik şəkildə müvafiq tərəflərə paylamağa imkan verir. Bu müqavilələr, yazılı qaydalara əsaslanır və şəbəkədə təsdiqləndikdən sonra heç bir müdaxiləyə ehtiyac olmadan öz-özünə işləyir. Beləliklə, musiqiçilər gecikmiş ödənişlərdən və ya şübhəli fəaliyyətlərdən qorunmuş olurlar.
Blockchain texnologiyası, musiqinin rəqəmsal platformalarda paylanmasını da dəyişdirə bilər. Hazırda musiqi böyük yayımlama platformalarına (Spotify, Apple Music və s.) bağlıdır, amma blockchain ilə musiqiçilər öz əsərlərini mərkəzsizləşdirilmiş sistemlər üzərindən birbaşa yayımlaya bilərlər. Bu, musiqiçilərə daha çox gəlir və nəzarət imkanı verir, eyni zamanda pərəstişkarlarına daha birbaşa bir təcrübə təqdim edir.
Blockchain texnologiyası musiqi sənayesindəki ənənəvi strukturları təzələyərək, musiqiçilər və dinləyicilər üçün daha şəffaf, ədalətli və səmərəli bir ekosistem yaradır. Müəllif hüquqlarının qorunması, ödənişlərin düzgün və sürətli şəkildə həyata keçirilməsi, NFT-lər və smart müqavilələr kimi innovativ yanaşmalar, musiqi sənayesinin gələcəyini daha açıq və bərabər bir hala gətirir. Bu texnologiyanın gələcəkdə daha geniş tətbiq olunması, musiqiçilərin gücünü artıraraq sənətin daha sərbəst və yaradıcı bir mühitdə inkişaf etməsinə imkan verəcək.
